Bezpieczeństwo – podstawa zdrowia Polaków
Bezpieczeństwo zdrowotne jest jednym z podstawowych wymiarów bezpieczeństwa państwa i społeczeństwa. Ostatnie lata pokazały, że sprawnie funkcjonujący system ochrony zdrowia jest równie istotny jak bezpieczeństwo militarne, energetyczne czy gospodarcze. Pandemia COVID-19, wojna za wschodnią granicą, zagrożenia epidemiologiczne, niedobory kadrowe, rosnące potrzeby zdrowotne starzejącego się społeczeństwa, rozwój nowych technologii oraz cyberzagrożenia pokazały, że bezpieczeństwo zdrowotne wymaga dziś spojrzenia znacznie szerszego niż tylko zapewnienie dostępu do leczenia.
Hasło Kongresu Zdrowia Polaków 2026 – „Bezpieczeństwo – podstawą zdrowia Polaków” – jest zaproszeniem do szerokiej i odpowiedzialnej debaty o tym, jak powinien zmieniać się polski system ochrony zdrowia, aby odpowiadał na obecne i przyszłe potrzeby społeczeństwa. Bezpieczeństwo rozumiemy jako bezpieczeństwo pacjenta i personelu medycznego, dostępność odpowiedniej diagnostyki i leczenia, bezpieczeństwo lekowe, kadrowe, epidemiologiczne, cyfrowe i organizacyjne, ale również skuteczną profilaktykę oraz przygotowanie systemu na konsekwencje zmian demograficznych.
Szczególne miejsce w programie tegorocznego Kongresu zajmą debaty z udziałem konsultantów krajowych wszystkich dziedzin medycyny oraz kierownictwa Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia. Chcemy stworzyć przestrzeń do bezpośredniej rozmowy pomiędzy ekspertami, którzy najlepiej znają potrzeby, możliwości i problemy poszczególnych dziedzin medycyny, a osobami odpowiedzialnymi za organizację, finansowanie i rozwój systemu ochrony zdrowia.
Konsultanci krajowi, dzięki swojej wiedzy, doświadczeniu klinicznemu i znajomości sytuacji w całym kraju, mogą wskazać najważniejsze zagrożenia dla bezpieczeństwa pacjentów oraz obszary wymagające najpilniejszych działań. Dlatego chcemy zapytać ich nie tylko o to, czego w systemie brakuje, ale również o to, co należy w nim zmienić. Jakie rozwiązania organizacyjne są dziś nieefektywne? Które świadczenia należy rozwijać? Gdzie potrzebna jest koncentracja wiedzy, doświadczenia i wysokospecjalistycznych procedur? Jakie są trzy najważniejsze priorytety w każdej dziedzinie medycyny na najbliższe lata?
Konsultanci krajowi, dzięki swojej wiedzy, doświadczeniu klinicznemu i znajomości sytuacji w całym kraju, mogą wskazać najważniejsze zagrożenia dla bezpieczeństwa pacjentów oraz obszary wymagające najpilniejszych działań. Dlatego chcemy zapytać ich nie tylko o to, czego w systemie brakuje, ale również o to, co należy w nim zmienić. Jakie rozwiązania organizacyjne są dziś nieefektywne? Które świadczenia należy rozwijać? Gdzie potrzebna jest koncentracja wiedzy, doświadczenia i wysokospecjalistycznych procedur? Jakie są trzy najważniejsze priorytety w każdej dziedzinie medycyny na najbliższe lata?
Odpowiedzi na te pytania powinny stać się punktem wyjścia do dyskusji z Ministrem Zdrowia, kierownictwem resortu i Narodowego Funduszu Zdrowia. Celem nie jest bowiem stworzenie kolejnej listy problemów, lecz próba przejścia od diagnozy do konkretnych decyzji i rozwiązań. Kongres ma być miejscem, w którym wiedza ekspercka spotyka się z możliwościami organizacyjnymi i finansowymi państwa.
W 2026 roku jednym z najważniejszych wyzwań ochrony zdrowia nie będzie już wyłącznie zwiększanie nakładów finansowych. Równie istotna będzie odwaga do podejmowania trudnych, ale koniecznych decyzji organizacyjnych oraz lepszego wykorzystania dostępnych kadr, infrastruktury i środków. Jednym z przykładów jest transformacja szpitalnictwa, w której nadrzędną zasadą powinno być bezpieczeństwo pacjenta, a nie utrzymywanie za wszelką cenę dotychczasowej struktury organizacyjnej. Zmiana profilu niektórych jednostek może jednocześnie pozwolić rozwijać świadczenia bardziej potrzebne lokalnym społecznościom – geriatrię, rehabilitację, opiekę długoterminową, psychiatrię, diagnostykę czy ambulatoryjną opiekę specjalistyczną.
Bezpieczeństwo zdrowotne zaczyna się jednak znacznie wcześniej niż w szpitalu. Dlatego ważnym obszarem Kongresu będzie profilaktyka. Starzejące się społeczeństwo, choroby cywilizacyjne, otyłość, cukrzyca, choroby układu krążenia i nowotwory wymagają przesunięcia większego akcentu z leczenia skutków chorób na ich zapobieganie i możliwie wczesne wykrywanie. Zasada „lepiej zapobiegać niż leczyć” powinna stać się jednym z fundamentów bezpieczeństwa zdrowotnego Polaków.
Osobnej uwagi wymaga starzenie się społeczeństwa. Rosnąca liczba osób starszych, pacjentów z wielochorobowością i osób wymagających długotrwałej opieki będzie w kolejnych latach jednym z największych wyzwań dla ochrony zdrowia. Potrzebujemy systemu, który pozwoli seniorom nie tylko żyć dłużej, ale przede wszystkim jak najdłużej zachowywać zdrowie, samodzielność i dobrą jakość życia.
Bezpieczeństwo ma dziś także zupełnie nowe wymiary. Rozwój sztucznej inteligencji stwarza ogromne możliwości dla diagnostyki i leczenia, ale jednocześnie rodzi pytania o odpowiedzialność, jakość algorytmów i ochronę danych pacjentów. Cyberataki na placówki medyczne pokazują, że bezpieczeństwo cyfrowe staje się integralną częścią bezpieczeństwa pacjenta.
Szczególnej ochrony wymaga również młode pokolenie. Media społecznościowe, algorytmy rekomendujące treści, mechanizmy projektowane w celu maksymalnego angażowania użytkowników oraz gwałtowny rozwój sztucznej inteligencji tworzą środowisko, w którym dzieci i młodzież funkcjonują każdego dnia. Dlatego cyfrowe bezpieczeństwo dzieci powinno być traktowane nie tylko jako problem technologiczny czy edukacyjny, ale również jako ważne wyzwanie zdrowia publicznego.
W dyskusjach Kongresu ważny będzie także głos samorządu lekarskiego, w tym prezesów okręgowych izb lekarskich, którzy najlepiej znają regionalne problemy systemu oraz codzienne warunki wykonywania zawodu lekarza. Do rozmowy zaproszeni zostaną również przedstawiciele środowiska naukowego, organizacji pacjentów, samorządów oraz liderzy polskiej medycyny.
Kongres Zdrowia Polaków 2026 ma być przede wszystkim miejscem rozmowy o rozwiązaniach. Chcemy wykorzystać wiedzę konsultantów krajowych, doświadczenie lekarzy i innych przedstawicieli zawodów medycznych, perspektywę pacjentów oraz możliwości Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia, aby wspólnie wskazać działania, które mogą realnie poprawić bezpieczeństwo zdrowotne Polaków.
Najważniejszym rezultatem tych debat powinno być określenie priorytetów i kierunków zmian w poszczególnych dziedzinach medycyny oraz wskazanie rozwiązań możliwych do wdrożenia w kolejnych latach. Chcemy, aby głos ekspertów został nie tylko wysłuchany, lecz stał się podstawą dalszej rozmowy o organizacji i finansowaniu polskiej ochrony zdrowia.
Bezpieczeństwo zdrowotne jest wspólną odpowiedzialnością państwa, środowiska medycznego i całego społeczeństwa. Dlatego potrzebujemy dialogu opartego na wiedzy, danych i doświadczeniu, ale również gotowości do podejmowania decyzji.
Z serdecznymi pozdrowieniami
prof. dr hab. n. med. dr h.c. multi Henryk Skarżyński
przewodniczący Rady Programowej Kongresu